Waarom kort als er zoveel leuks te vertellen valt?
Wat in 2003 als pilot begon, is inmiddels reeds op de kaart gezet als een goed onderwijskundig en didactisch correct opgezet project, ’het project Vrije Veld’ te Serooskerke (Schouwen-Duiveland). Examenleerlingen havo en atheneum met een N-profiel verrichten voor biologie en natuurkunde een aantal experimenten. Ondanks dat de invulling van de experimenten van deze vakken sterk verschillen, wordt bij beide dezelfde onderzoeksaanpak volgens de bèta-methode gebruikt. Eveneens ervaren de leerlingen dat ze niet zomaar ‘even’ een onderzoekje kunnen doen, maar dat ze heel veel voorbereidingen moeten treffen en vooral de tegenslag en het wederom bedenken en creëren van nieuwe oplossingen is een zeer belangrijk onderdeel van het leerproces. Veel experimenten hebben weken aan voorbereiding, wat de reden is dat leerlingen drie maanden voor aanvang al beginnen met de voorbereidingen. Ondanks dat het leerproces belangrijker is dan het eindproduct , wil ik bij deze toch mijn complimenten uitbrengen voor de wederom geweldig resultaten. Daarnaast respect voor de leerlingen die door omstandigheden later zijn begonnen, maar het toch gelukt is om prachtige producten en resultaten te boeken. Ook doet het een mens, dus ook docent, goed om leerlingen na, soms vermoeiende, voorbereidingen en tegenslagen, enthousiast te zien ‘onderzoeken’ en te zien stralen bij een door hun gecreëerd werkend product. De leerlingen zijn er bijna, ze hebben voorbereid, ontworpen en uitgevoerd; een eindverslag waarin alle ontdekkingen verwerkt zijn, is het laatste product.
Dan nu de gebeurtenissen ter plaatse. Vorig jaar hadden we de Merewadebus gereserveerd, maar door een lek in het oliecarter kon dit toen niet doorgaan. Dit jaar haalden we ’s maandags de autobus op en bleek eigenlijk direct al dat deze wederom niet helemaal ‘fit’ was. Gelukkig werd door collega’s van het oop actie ondernomen, waardoor deze woensdag wel klaar zou zijn. Weliswaar met instructies zoals ‘kom niet aan het raam, want dan valt het eruit!’, kon die woensdag ook daadwerkelijk de Merewadebus met een aanhanger vol experimenteel materiaal naar Serooskerke vertrekken. Inmiddels was ook bekend dat er meer leerlingen dan slaapplaatsen zouden zijn. Om nu om deze reden extra laag te cijferen opdat men niet zou overgaan vonden we wat cru, dus ter plaatse moesten zij hun slaapplaats veroveren of opbouwen door ook tentjes mee te nemen. Slechts één docent was weer te laat en moest wederom in de studieruimte op zolder slapen. De leerlingen waren ook dit jaar enthousiast en begonnen hun materialen te verzamelen en de begeleiders te bestoken met vragen over locaties waar ze heen konden en of wij de grote materialen wilden brengen. Uiteraard waren de eveneens enthousiaste begeleiders hier toe bereid en een schema werd opgesteld. Leerlingen verspreiden zich lopend of fietsend en de begeleiders gingen in de achtervolging. Terwijl twee leerlingen door een van de ouders werd opgehaald om op het volgende eiland loopings te gaan maken met een zweefvliegtuig, gingen wij gewoon met de Merewadebus naar de Plompe toren om ondermeer een bungeejumppop uit te laden. Nadat de pop uit de bus was en doorgegeven aan een leerling, klapte het hoofd. Een leermoment voor de leerlingen, neem geen ballon als hoofd of neem reserveballonnen mee. Een ander groepje bleek reeds bovenop de toren te zijn om parachutes te testen. Helaas hadden zij niet erg zorgvuldig nagedacht over hun ballast en zeker niet over de wijze van vastbinden. Een precisiebombardement was het gevolg. Ondanks dat ze zelf ook door hadden dat ze op een haar na een paar mensen geraakt hadden, hebben we toch maar aangegeven dat we dit zo niet konden hebben. De bus moest verder naar Westenschouwen voor de tweede groep. Onderweg nog eenmaal gestopt voor leerlingen die het voor elkaar hadden gekregen een veldmuisje te vangen. Niet echt de opdracht, maar deze biologen in spe hebben echt oog voor de natuur en we waren al lang blij dat ze nog geen zeehond gezien hadden. Op Westenschouwen even snel illegaal parkeren op een rotonde en werd één van de zelfgebouwde elektriciteitscentrales uitgeladen. De leerlingen gingen met hun bouwsel via een steile trap over de duinen op weg. Wat we van de twee begeleiders met de Merewadebus niet konden zeggen, want de bus weigerde spontaan dienst. De jongste van de twee mocht duwen om de rotonde weer vrij te maken. Na enkele telefoongesprekken met de experts thuis, bleek dat we op onszelf waren aangewezen. Daar het voor de leerlingen juist één van de doelen van het project is om nieuwe problemen het hoofd te bieden, zijn ook alle begeleiders hierop geselecteerd. Terwijl de andere begeleiders prioriteit stelden om ons bij te komen staan, kregen we de bus binnen vijf minuten weer aan de praat. De bus zou nog vaak dienst weigeren, maar door hem steeds aan te duwen of van een helling te laten afrollen, konden we steeds onze weg vervolgen. Snel naar de Brouwersdam want daar zouden inmiddels ook al leerlingen op ons wachten. Terwijl we vrolijk zwaaiden naar de ons tegemoet rijdende hulptroepen, belde toevallig één van deze leerlingen. Ze konden ondanks de aanwijzingen en de kaart, het strand niet vinden. Ze hadden navraag gedaan bij een local en deze had gezegd dat de dam niet meer op hun kaart stond en dat het nog zeker anderhalf uur fietsen was. M’n collega vroeg of het een vrouw in klederdracht was die dit vertelde, want doordat er veel wind stond zou het zo kunnen zijn dat de ‘kleppen’ aan de muts van de Zeeuwen voor deze reistijd zou zorgen. De leerlingen legden uit dat ze nadat ze de weg kwijt waren, de bordjes Brouwershaven maar hadden aangehouden, want daar zou ook de Brouwersdam dan wel liggen. Wij waren allang blij dat ze geen bordjes bierbrouwer hadden gezien en gingen naar ze op zoek. Al bellend vertelden ze ons dat ze het plaatsje Den Osse hadden gepasseerd. Topografie laten we graag over aan oud collega’s, want wij hadden er nog nooit van gehoord en dit was dan ook het eerste groepje dat daar ooit geweest was. Op een bepaald moment kregen we de kilometers afgeweken leerlingen in het zicht. Wel grappig dat ze nog steeds de verkeerde kant aan het opfietsen waren! We hebben ze maar persoonlijk naar het strand gebracht waar ze heen moesten. Hier zouden ze experimenten als ‘Baywatch’ gaan doen, dus dit strand was weer veilig.
Ondertussen waren we reeds gebeld door de dames bij het bungeejumpen. Zij wilden via een constructie een pop met ballast van 30 kg aan postelastieken van de plompe toren laten vallen om zo een bungeejump te reconstrueren. Alles was inmiddels boven en aan de stem te horen had men eigenlijk zuurstof nodig, maar ze wilden een klinker kopen voor advies met de constructie. Mogelijke tips werden gegeven en terwijl zij verder werkten aan een oplossing, zouden wij polshoogte komen nemen. Daar aangekomen waren we net op tijd om de pop met ballast naar beneden te zien vallen om vervolgens netjes terug te veren aan het elastiek. Na een korte trilperiode hing de pop naast de toren om deze daarna met geen mogelijkheid meer omhoog te krijgen. Zelf de spieren van de ene en het gebruik van de andere niet al te lichtvoetige begeleider mocht niet baten. Een mes was de enige oplossing en de pop en ballast vonden hun weg naar beneden. Nadat we zelf via een iets langzamere weg ook beneden waren gekomen, bleek dat er gelukkig niemand op het idee was gekomen om de pop op te vangen.
Op naar de groep met de elektriciteitscentrale in zee. Zij vertelden ons dat de centrale goed werkte en dat ze mooie metingen hadden. Mooi, zei ik, laat zien! Ik weet niet of de leerlingen nu sprakeloos werden van m’n prachtig gespierde lichaam of van de verrassing dat ik te water zou gaan. De constructie werd weer in elkaar gezet en ging te water. De energie die opgewekt werd, was te bepalen via multimeter die in een transparant roze doos zaten waar je met pijn en moeite doorheen kon kijken. In zee gekomen beukten de golven tegen de opstelling en stroomde het zeewater door de kokers met ventilatoren om de spanning op te wekken. Ze konden kennelijk toch niet zo goed aflezen, want het deksel werd van de doos gehaald. De leerlingen lieten me trots kleine uitslagen zien. Helaas verdween de trots enigszins toen ik hen vroeg de opstelling even boven water te houden en bleek dat dezelfde meetuitslagen vertoond bleven, het waren dus fluctuaties die we zagen. De leerlingen verzekerden me dat de constructie wel had gewerkt. Terwijl ze dit zeiden, stortte een golf water zich in de bak met multimeters, waarop deze er spontaan mee ophield. Ik liet me weer op het strand aanspoelen om onze weg te vervolgen naar de baywatch-dames. Daar aangekomen waren ze druk in de weer om door hen in zee geplaatste ballonnen te redden. Binnen recordtijd hadden ze de ballonnen bereikt om deze toch enigszins hardhandig uit het water op te tillen. Doordat de ballonnen verder geen enkele blijdschap toonden na een redding door de ‘baywatch’-dames en ik het realistischer wilde hebben, ben ik gewillig drenkeling geworden. Ondanks de opmerkingen van m’n collega om mij toch gewoon te laten spartelen, hebben de drie dames mij gezamenlijk gered uit de woeste Noordzee. Opdat zij niet weer via Brouwershaven terug zouden fietsen en ze nu ook fikse tegenwind zouden hebben, besloten we ze maar meteen met de bus mee terug genomen naar het kamphuis. Dat ik hierdoor een keer niet zou hoeven aanduwen, was gewoon een toevalligheid.
Vlakbij het caisson werd gewerkt met remparachutes. Dit was vorig jaar ook een onderwerp en kennelijk had deze groep extra research verricht, want dit jaar zat de parachute verbonden met de fiets i.p.v. de persoon erop. Vorig jaar werd de persoon van de fiets gesleurd nadat de wind vat had gekregen op de parachute om vervolgens de persoon richting Oosterschelde te bewegen. Ondanks dat de locatie gelijk was, zouden we deze beelden nu niet krijgen. De ‘chutes’ deden hun werk prima.
Bij dit caisson had een ander groepje een ander experiment uitgevoerd door een amfibifiets te maken. Zij kregen het voor elkaar om over de dijk te fietsen om er vervolgens eenvoudigweg ook vanaf te fietsen en zo de Oosterschelde in te rijden. Het bijzondere zit ‘m in het feit dat ze de fiets met jerrycans drijvend hadden gemaakt en door schoepen in de spaken te doen nu een heuse waterfiets hadden.
Rondom het kamphuis had men ook niet stil gezeten. Twee groepen hadden een trebuchet gemaakt en namen het tegen elkaar op. De trebuchet die heel positief in de lengterichting van het veld stond haalde zo’n 20 meter, maar de andere trebuchet in de breedterichting haalde zeker het viervoudige. Ook een beetje onhandig dat één van de personen uit dit groepje later op de presentatie twee bloopers zou maken. Voor zijn biologieopdracht over vogels toonde hij een tabel van een willekeurig ander onderwerp. Kennelijk wetende dat de resultaten in een tabel toch wel logisch zou zijn, maar ook met de gedachte dat we toch niet zouden kijken wat er daadwerkelijk in de tabel stond, vooral niet als ze deze maar enkele seconden in beeld zouden laten. Helaas zijn de begeleiders onvermoeibaar en bemerken ze dit zelfs na twee nagenoeg slapeloze nachten. Vervolgens zijn presentatie over de trebuchet. Ondanks tegenspraak had hij verzaakt zelf foto’s te maken. Handig maakte hij gebruik van foto’s die een begeleider had gemaakt. Beetje nonchalant om dan niet te kijken of je wel foto’s van je eigen trebuchet op de presentatie gaat tonen.
Ook had men boemerangen gemaakt. Deze waren in de vorm van een kruis gemaakt. Ze deden het toch redelijk, maar het groepje zelf vond de werking niet voldoende en noemden ze daarom maar werpsterren. Er ging nog meer door de lucht, want ook de waterraket vloog voorbij. Weliswaar met een aantal variabelen. Zo kon de druk afgelezen en gereguleerd worden en werd er ook een soort space shuttle gemaakt door twee flessen naast elkaar met elkaar te verbinden en zo af te schieten. De resultaten waren heel mooi. Dit alles werd qua afstand overtroefd door een golfbalkannon, waarbij twee drukvaten van een verwarmingsketel een golfbal bijna 190 meter ver weg schoot. Ik was heel blij dat ze van het oorspronkelijke idee waren afgestapt om een bowlingbal te schieten. Nu dwarrelde er een enkele duif naar beneden, maar anders was ook Dombo niet veilig meer geweest. De groep had inmiddels ontdekt dat we ook een snelle camera hadden, maar die was nog in gebruik door een groepje dat de prachtigste zeepbellen maakte. Bellen van een meter doorsnede, zeepvliezen waar ze zelf instonden en zeepbellen die doorboord worden door een klein steentje om dit vervolgens in super slow motion aan het publiek te tonen. Echt hele mooie en verrassende beelden.
Die avond waren de leerlingen hun resultaten van de dag aan het verwerken, toen we bezoek kregen van twee personen van de locatieleiding. Heel attent om even langs te komen om toch de leerlingen te laten zien dat zij oog hebben voor al het moois dat ‘onze’ leerlingen allemaal presteren. Toen zij echter ontdekten dat die avond ook de karaoke zou zijn, bleken ze toch iets meer haast te hebben om weer terug te reizen. De volgende dag was de windkracht aangewakkerd tot stormachtig. Leerlingen deden verwoede pogingen om tegen de wind in te trappen terwijl een aantal begeleiders poolshoogte gingen nemen op het strand. Nadat zij daar letterlijk gezandstraald waren, werd eveneens besloten dat het niet verantwoord meer was om leerlingen in de zee te laten. Toch was er een groepje vastbesloten om toch ook hun elektriciteitcentrale te laten werken door golfslag. Ze vonden zelf een klein strandje aan de Oosterschelde bij Burghsluis en de begeleiders bekeken de situatie. In het achterhoofd dat het geoorloofd was om tien procent kwijt te raken, besloten we dat het veilig genoeg was om deze leerlingen maximaal een half uurtje hier hun onderzoek te laten verrichten. Na deze tijd zou niet zozeer de golfslag maar onderkoeling een rol kunnen spelen en aangezien dit niet het onderzoek was… Op naar het laatste groepje dat reeds eerder was afgezet aan de noordzijde van het eiland. Hier hadden ze een pop van maar liefst 50 kg over de duinen heen gewerkt om deze hierna van een bepaalde hoogte te laten vallen op honderden zorgvuldig opgestelde pvc buisjes. Zo konden ze onderzoeken op welk lichaamsdeel de druk het grootst zou zijn bij vallen in een bepaalde houding. Waarschijnlijk wijst dit onderzoek ook uit dat rugklachten zo gevormd zijn, dus we hopen dat zij snel weer fit genoeg zijn om in een correcte zithouding de lessen te volgen en het vele huiswerk van dit examenjaar te maken.
De avond werd deze keer gebruikt voor het eerste deel van de presentaties, waarna een groot kampvuur in het bos vele leerlingen aantrok. Rond tweeën hadden de begeleiders de meeste leerlingen wel richting hun bed gedreven. Een blonde dame speelde lange tijd voor boemerang en bleef maar terug komen, maar zij bood daarna wel aan om ook te helpen bij de persoon die z’n frieten via dezelfde weg eruit liet als hij ze erin had gekregen. Samen met een andere leerling maakten zij de boel schoon en de overige leerlingen in de kamer zochten een nieuwe slaapplek. Eerlijkheidshalve gebied mij te zeggen dat de zieke persoon in kwestie die dag al ziekteverschijnselen had vertoond. Deze kwamen echter niet overeen met de symptomen waar wij voor geïnstrueerd zijn, dus is verdere evacuatie uitgebleven.
De dag erna zijn we na de laatste presentaties wel geëvacueerd naar Gorinchem, alwaar de meeste, inmiddels uitgeputte, leerlingen opgehaald werden door ouders. Wederom zeer geslaagde dagen en ik weet zeker dat ik namens alle begeleiders spreek, nu ik de leerlingen bedank voor hun inzet, motivatie en gezelligheid. De toon is gezet, nu gezamenlijk op deze wijze op naar het examen!
wijdschildlaan
elos exchange
fast lane english
Waarom kort als er zoveel leuks te vertellen valt?
